هفته نامه سلامت:
هميشه، ماه خرداد، براي من دلهره‌آور بود. شروع خرداد مصادف است با آغاز فصل امتحانات و البته كنكور.چند روز به امتحانات مانده، همه پدر و مادرها سعي ميكنند بيشتر به بچهها برسند، غذاي مورد علاقه آنها را تهيه كنند، مرتب آبميوه به خورد آنها بدهند و خلاصه همه كار ميكنند تا فرزندانشان اين روزها را با خيال آسوده‌تر و موفقيت هر چه تمام تر پشت سر بگذارند. اما آيا واقعا مصرف غذاهاي خاص در نتيجه امتحان هم تاثير دارد؟
دكتر آرش رشيدي، متخصص تغذيه و رژيم درماني در اين رابطه ميگويد: <اگر يك خانواده به جاي فرستادن بچهها به كلاس‌هاي كنكور رنگارنگ و زير ذره بين قرار دادن تغذيه آنها در روزهاي قبل از امتحان و كنكور، به آنها تكنيك‌هاي آرامش‌دهنده آموزش دهند، اين آرامش نه تنها موجب بهبود كيفيت كار مغز و حافظه ميشود بلكه موفقيت هرچه بيشتر آنها را در امتحانات تضمين ميكند.> به عقيده او: <تغذيه زماني موثر عمل ميكند كه با ساير علوم همراه باشد.> در واقع درهركارعوامل موثر بسياري وجود دارند كه اغلب در نظر گرفته نميشوند. براي مثال، امروزه تحقيقات ثابت كرده اند كه ديگر فقط با يك رژيم غذايي كم‌كالري نميتوان وزن را كاهش داد، بلكه يك متخصص تغذيه بايد به اساس ژنتيكي، فعاليت فيزيكي و نهايتا رژيم غذايي فرد در كنار هم توجه داشته باشد و يك تصميم مناسب، براي او بگيرد.

وقتي مضطرب هستيم
اكثر دانش‌آموزان با نزديك شدن زمان امتحانات مضطرب به نظر ميرسند. دكتر رشيدي در اين باره ميگويد: <همواره نتيجه استرس، كم خوابي، بي‌اشتهايي و عدم ياد گيري است. اغلب بچهها در شب كنكور و حتي امتحانات معمولي دچار بي خوابي ميشوند و در نتيجه، سر جلسه امتحان با خستگي و خواب‌آلودگي شديد حاضر مي شوند و در نتيجه قادر نخواهند بود تا از آموختههاي خود در پاسخگويي به سئوالات استفاده نمايند.> به همين دليل، متخصصان تغذيه توصيه ميكنند كه بچهها با حفظ آرامش خود، در ميان وعده آخر شب از مواد غذايي غني از تريپتوفان (غذاهاي پر پروتئين مانند گوشت) و كربوهيدرات استفاده نمايند. به علاوه، يكي از بهترين نوشيدني‌ها قبل از خواب، يك ليوان شير گرم است، زيرا شير سرشار از تريپتوفان و كلسيم است كه هر دوي آنها اثرات آرام بخش داشته و موجب خواب بهتري ميگردند. با اين حال بسياري از دانش‌آموزان در اين روزها بدخواب ميشوند و در طول خواب، دچار بيداري‌هاي مكرر و زود هنگام ميگردند. به نظر ميرسد، يكي از عوامل بروز اين عارضه، افت قند خون در شب باشد، كه در اصطلاح علمي به آن هيپوگلايسمي گفته ميشود. براي جلوگيري از كاهش قند خون در طي شب، متخصصين توصيه مي‌كنند در وعدههاي غذايي شب، از غذاهايي با شاخص گلايسمي پايين نظير، شير، ماست، سيب، پرتقال، گوجه فرنگي و حبوبات استفاده شود. البته ترس از امتحان تاثير خود را فقط روي خواب شب نميگذارد. اشتها هم از مواردي است كه معمولا دچار اختلال ميشود. البته وجود استرس زياد در افراد مختلف، اثرات گوناگوني را بر وضعيت اشتها دارد، بعضيها از افراد با قرار گرفتن در شرايط پراسترس، پرخور ميشوند اما در مقابل آنها، برخي از خوردن غذا به شدت سرباز ميزنند. براي گروه دوم كه بي‌اشتهايي و به دنبال كمبود مواد مغذي ميتواند يادگيري آنها را تحت تاثير قرار دهد، مصرف غذاهاي غني از روي بسيار مفيد است، زيرا كمبود روي در حس چشايي اثر مي گذارد و موجب كم اشتهايي ميشود، به علاوه، همين مسئله نيز چرخه معيوبي را ايجاد ميكند كه باعث تشديد فقر روي در بدن ميشود.

كمي زودتر به فكر باشيد
دكتر رشيدي ميگويد: <بحث كمبودهاي غذايي در دراز مدت نيز در موفقيت بچهها در امتحاناتشان بسيار دخيل است به طوري كه داشتن يك رژيم غذايي متنوع و متعادل براي اين گروه سني الزامي است، زيرا هيچ غذايي نميتواند جاي ديگري را بگيرد و هر كدام به نوبه خود مهم تلقي ميشوند، مثلا اگر نوجواني همواره از خوردن سبزيجات سرباز ميزند بايد كمبود برخي از ويتامين ها و مواد معدني را در وي انتظار داشت.> وي ميافزايد: <در جامعه امروز ما، اكثر نوجوانان به كم خوني فقر آهن مبتلا هستند كه اين كم خوني بر خلاف تصور همه، فقط در دختران وجود ندارد بلكه در پسران نيز به دليل افزايش جهشي بافت عضلاني و قرا داشتن هر دو جنس در معرض هواي آلوده به شدت ديده ميشود. وقتي والدين ميبينند كه فرزندشان با وجود امكانات فراوان نظير تحصيل در مدرسه خوب، كلاس هاي خصوصي متعدد و پشتكار فراوان باز هم در امتحانات نا موفق است، بايد اين احتمال را بدهند كه امكان دارد يك كم خوني قابل پيشگيري مانع موفقيت فرزندشان شده باشد.>